Verruiming mogelijkheden voor sociale coöperaties

Doordat de aanbestedingswet per 1 juli 2016 op enkele belangrijke punten gewijzigd is, zijn er meer mogelijkheden gekomen voor sociale coöperaties en andere sociale ondernemingen zoals deSociale Coöperatie Soco Socoen de nog op te richten MoerWijkCoöperatie. Aanleiding voor de wijziging was de invoering van de Europese richtlijnen voor aanbesteden. De wijzigingen zorgen ook voor extra kansen voor sociaal ondernemen. De aanpassingen bieden een instrument om meer werkgelegenheid te creëren voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

Opdracht aan bepaalde organisaties
De Aanbestedingswet 2012 kende al de mogelijkheid opdrachten voor te behouden aan sociale werkvoorzieningen als tenminste 50% van de werknemers een arbeidsbeperking had. Dit percentage is verlaagd naar 30%. Ook zijn ‘kansarmen’ toegevoegd aan de doelgroep. Dankzij deze uitbreidingen in de wet komen meer sociale ondernemingen en firma’s in aanmerking. In het gewijzigde wetsartikel staan de volgende uitbreidingen:

  • Onder het voorbehoud tot sociale werkvoorzieningsbedrijven vallen nu ook ondernemers die de maatschappelijke en professionele integratie van gehandicapten of kansarmen tot hoofddoel hebben, of de uitvoering ervan voorbehouden in het kader van programma’s voor beschermde arbeid.
  • De doelgroep gehandicapten is uitgebreid met ‘kansarmen’. Onder gehandicapten en kansarmen vallen ook de personen die onder de Wet Banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten vallen.
  • Het percentage van minimaal 50% werknemers met een arbeidsbeperking is verlaagd tot 30%.

Meer werkgelegenheid voor mensen met afstand tot arbeidsmarkt
Deze uitbreidingen sluiten goed aan bij de hervorming van de sociale werkvoorziening, de komst van de Participatiewet en de groei van het sociaal ondernemen in Nederland. Sociale werkvoorziening en sociale firma’s kunnen groeien dankzij de voorbehouden opdrachten en zijn zodoende in staat meer werkgelegenheid te creëren voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

Doelgroep
Om in aanmerking te komen voor een voorbehouden opdracht moet de organisatie aantonen dat ze de maatschappelijke en professionele (her)integratie van gehandicapten of kansarmen tot belangrijkste doel heeft. Dat kan bijvoorbeeld in de statuten van de onderneming zijn opgenomen. In de wet staan termen die overgenomen zijn uit de Europese richtlijnen. In Nederland duiden we ‘gehandicapten en kansarmen’ vaak aan als ‘personen met een afstand tot de arbeidsmarkt’. In het kader van dit wetartikel 2.82 verstaan we onder ‘gehandicapten en kansarmen’ in elk geval de mensen die onder de Wet Banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten vallen. Die groep kunnen we aanvullen met personen die aangewezen zijn op beschut werk, een uitkering ontvangen op grond van de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen en de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering.

Tijdelijk en nul-uren contracten horen er niet bij
De eis dat 30% van de werknemers binnen één van de doelgroepen van het artikel valt, moet op een substantiële manier zijn ingevuld. Kortlopende tijdelijke contracten en nul-urencontracten horen daar dus niet bij.

Bevorderen van coöperatief ondernemerschap
De gewijzigde aanbestedingswet biedt de mogelijkheid om specifieke diensten op het gebied van gezondheid en sociale en culturele diensten voor te behouden aan ondernemingen die aan coöperatief en participatief ondernemen doen. Daarvoor moeten ondernemingen de vervulling van een taak van algemeen belang als doel hebben, hun winsten opnieuw investeren in de organisatie en beschikken over beheers- of eigendomsstructuren die zijn gebaseerd op werknemersaandeelhouderschap of beginselen van participatie. Er zijn initiatieven in de samenleving die aan deze voorwaarden voldoen, zoals zorgcoöperaties en sociale coöperaties (denk aan coöperatie ONS, of de Buurtwerkkamer). Ook dit is een uitbreiding waarmee de regering deze vorm van ondernemen wil bevorderen.

Extra kansen
Veel gemeenten, maar ook provincies en het Rijk, willen mensen met een arbeidsbeperking en afstand tot de arbeidsmarkt extra kansen bieden bij opdrachten, bijvoorbeeld via het social return beleid. Gemeentelijke overheden streven naar meer sociale samenhang in hun gemeenschap. Kwetsbare groepen in de samenleving, zoals werklozen en arbeidsgehandicapten, krijgen vanuit gemeenten bijzondere aandacht. Ook zij moeten een volwaardige rol in de samenleving kunnen spelen. Gemeenten hebben de laatste jaren steeds meer aandacht voor het feit dat zij hieraan met hun inkoop een positieve bijdrage kunnen leveren. Met name gemeenten stimuleren bovendien nieuwe vormen van ondernemen in de zorg, zoals zorgcoöperaties. Dankzij de wijzigingen in de Aanbestedingswet krijgen overheden meer mogelijkheden om het sociaal en coöperatief ondernemerschap te stimuleren.

Gemeenten passen social return in de praktijk op grote schaal toe, vaak met als subdoel dat het aantal uitkeringsgerechtigheden in de eigen gemeente daalt. (mei 2017)

Over Soco Soco
SoCo staat voor Sociale OnderNemers COöperatie.
Maar is ook de bekende een kreet van Quintis Ristie wat zoiets wil zeggen als, ‘het is leuk’, ‘het is mooi’, ‘het is gezellig’, laten we leuke dingen gaan doen, ‘lets go’, ‘we gaan het leuk maken’. Want ondernemen mag best een feestje zijn 😉

Onderneem met ons mee. Meld je hieronder aan.
Heb je vragen, ideeën en/of opmerkingen neem dan graag contact met ons op

Bronnen

Binnenlands Bestuur.

www.Vng.nl

www.radar-groep.nl

www.pianoo.nl

LSA