Energierijk Moerwijk werkt aan energietransitie-plan

‘Moerwijk heeft veel te winnen bij de energietransitie’ 
Dat Moerwijk veel te winnen heeft bij de energietransitie is voor de leden van het team van Energierijk Moerwijk, een samenwerking van Duurzaam Den Haag en de Moerwijk Coöperatie, wel duidelijk. Hieronder het artikel wat in de Stadskrant van Mei 2020 verscheen

Hoe komt Moerwijk aan warmte als de gaskraan definitief dicht gaat? Wat voor mogelijkheden zijn er om een eigen energietransitie vorm te geven?Eén waar Moerwijk zelf in plaats van alleen de Gemeente Den Haag wat wijzer van wordt? Bewoners hebben er onderzoek naar laten doen. De oplossing ligt verassend dicht bij huis. Eind 2020 presenteert Energierijk Moerwijk een eigen warmteplan.

Een enorme klus, maar ook een enorme kans. Moerwijk kan veel baat hebben bij de energietransitie, maar dan moeten de bewoners er wel actief bij betrokken worden. Johan Apeldoorn van team Energierijk Moerwijk (een samenwerking van Duurzaam Den Haag en de Moerwijk Coöperatie) geeft een voorbeeld. ‘Het gaat om veel werk zoals aanpassen van cv-verwarmingssystemen in de woningen en isoleren. Buiten de woningen gaat het om collectieve voorzieningen als: warmtenetten, warmteopslag en  heel veel panelen op de daken. Dat werk moeten we zoveel mogelijk laten doen door lokale ondernemers. Net als het toekomstige beheer en onderhoud van de installaties. Het bewonersbedrijf van de Moerwijk Coöperatie zou dit kunnen oppakken. Bewoners die nu moeilijk aan werk komen, krijgen zo de kans op een baan met toekomst.’

Sinds kort wordt al proefgedraaid met het project Buurttalent. Een groep bewoners volgt een opleiding tot burenhulp, adviseur duurzaam wonen of schimmelcoach. Ze gaan bij mensen thuis kleine klussen uitvoeren en geven tips over energie besparen en het tegengaan van vocht en schimmel. Het plan is geboren bij de Moerwijk Coöperatie, die het nu uitvoert samen met Duurzaam Den Haag. Sinds 2018 werken actieve bewoners en Duurzaam Den Haag aan een aardgasvrije, groene en sociaal sterke wijk. Dit project Nieuwe Energie en Groen in de Buurt heeft een looptijd van 10 jaar en in  2019 heeft de Moerwijk Coöperatie zich erbij aangesloten.

Eigen warmte
Bovenaan de agenda staat nu het warmteplan voor een aardgasvrije toekomst dat eind 2020 klaar moet zijn. In opdracht van het team Energierijk Moerwijk heeft het Haagse bureau CMAG onderzoek gedaan naar nieuwe warmtebronnen. Wat is de conclusie? ‘De meest duurzame oplossing is een lokaal warmtenet met water van circa 20 ºC. In de woning brengt een elektrische warmtepomp de temperatuur op 40/45 ºC voor de centrale verwarming.’

Waar komt de warmte vandaan? ‘Onze platte daken zijn heel geschikt voor PVT-zonnepanelen die elektriciteit opwekken én tegelijkertijd water verwarmen. In de zomer wordt de warmte opgeslagen in de bodem om in de winter te gebruiken voor de centrale verwarming. Ook een interessante warmtebron is de grote afvoerpijp van de rioolwaterzuivering uit de Harnaschpolder die langs het Zuiderpark loopt. Daar stroomt permanent relatief warm water door naar zee. Eeuwig zonde dat daar niets mee gebeurd. Het klinkt allemaal heel ingewikkeld, maar dit zijn bestaande en bewezen technieken. We maken een kenniswebsite om alles in begrijpelijke taal uit te leggen. Bewoners moeten snappen waar het om gaat.’

Gelijke lasten
Het eerste wat gebeuren moet, is zorgen dat geen energie verloren gaat. ‘Ik woon zelf in een goed geïsoleerde flat, maar andere flats zijn zo lek als een mandje. De warmte vliegt er aan alle kanten uit. Een lage-temperatuur-cv werkt alleen in een goed geïsoleerd huis. Isoleren bespaart energie, zorgt voor meer wooncomfort en levert bovendien veel werk op.’

Het team Energierijk Moerwijk ziet kans de energietransitie te gebruiken als een hefboom voor een algehele verbetering van de wijk: meer werk, meer wooncomfort, meer groen en meer saamhorigheid. ‘Maar wel bij gelijkblijvende lasten!’ voegt Johan eraan toe. ‘Mensen hebben hier lage inkomens waar ze nu vaak al amper van kunnen rondkomen. Als de lasten stijgen, ben je de steun voor de energietransitie meteen kwijt.’     

De uitsmijter bewaart Johan voor het laatst: “Voor elke wijk is er een participatie-traject. Dit is heel mooi, maar voor huurders bij woningcorporaties is er pas sprake van echte participatie, als zij mede-eigenaar kunnen worden van het duurzame energiesysteem. Dit kan bijvoorbeeld via een wijk energie coöperatie met voorfinanciering door de overheid. Die strooit al jarenlang met geld. Laat het nu maar eens rechtstreeks naar de burger gaan!”

Zie ook

Artikel Energierijk Moerwijk in Stadskrant 5 van de Gemeente Den Haag

Programmaplan Energietransitie van de Gemeente Den Haag

Over Energierijk Moerwijk

Over Duurzaam Den Haag

Over de Moerwijk Coöperatie 

Buurttalent als pilot in Moerwijk van start

Begin december 2019 zijn Moerwijk Coöperatie en Duurzaam Den Haag het pilot-project Buurttalent gestart. Hierin geven we Moerwijkers met een uitkering een training bijvoorbeeld tot burenhulp of schimmelcoach om bewoners te ondersteunen bij de komende energietransitie. Daarmee dragen we bij aan een sterke buurt met nieuwe energie en regie van bewoners. We doen dit samen met partners in de wijk en met financiering van de gemeente Den Haag, Fonds 1818 en woningcorporaties Vestia en Staedion.

De pilot is opgezet volgens de Piёzo Methodiek om de persoonlijke ontwikkeling van mensen in een kwetsbare positie en hun vermogen om te participeren te vergroten. We werken in deze pilot in drie fases:

  1. Opzetten talentenbank en ontwikkelen trainingen tot burenhulp en schimmelcoach
  2. Werven en trainen van 30 Moerwijkers tot burenhulp en/of schimmelcoach
  3. Minimaal 15 deelnemers helpen om structureel actief te worden voor partners in de wijk

In de eerste fase van de pilot Buurttalent overleggen we met de diverse partners zoals bijvoorbeeld Stichting Mooi, Made in Moerwijk, Energiebank Den Haag, Geloven in Moerwijk, de Pit van Moerwijk, etc over de concrete uitwerking van de pilot. We gaan daarvoor op korte termijn met hen in gesprek om tot nadere afspraken te komen. De trainingen zullen komend voorjaar gegeven worden en voor de zomer afgerond zijn. Als de pilot slaagt, willen we deze verder ontwikkelen tot een volwaardige Buurtleerwerkplaats, waarin mensen een opleiding kunnen volgen zodat ze actief kunnen bijdragen aan het werk rond bijvoorbeeld de energietransitie.

Voor meer informatie over de Moerwijk Coöperatie en Duurzaam Den Haag:

https://moerwijkcooperatie.nl/

https://duurzaamdenhaag.nl/activiteiten/nieuwe-energie-en-groen

Het project wordt i.s.m. partners uitgevoerd door een kernteam bestaande uit:

  • Neo de Bono (projectuitvoering, Moerwijk Coöperatie)
  • Bettelies Westerbeek (projectleiding, Moerwijk Coöperatie)
  • Lennart van der Linde (projectuitvoering, Duurzaam Den Haag)
  • Reinder Boon (projectleiding, Duurzaam Den Haag)

Vragen? Opmerkingen? Meewerken? Meedoen? Neem dan graag contact op met:

Een uitgebreider persbericht volgt.
Eerst maar eens beginnen. Er is meer dan genoeg te doen 😉

Over Duurzaam Den Haag
De 21ste eeuw stelt ons voor grote nieuwe uitdagingen. Klimaatverandering zorgt voor extremer weer, waarbij we steeds vaker te maken krijgen met hittegolven en extreme regenval. Een groeiende wereldbevolking doet een steeds groter beroep op een eindige voorraad grondstoffen.

Duurzaam Den Haag vertaalt die uitdagingen naar de schaal van onze stad.
Lees verder>>

Over de Moerwijk Coöperatie
De Moerwijk Coöperatie is een Bewonersorganisatie, Bewonersbedrijf en Bewonersplatform op coöperatieve grondslag.

De Moerwijk Coöperatie is opgezet om gaten van verschillende (geld)stromen die uit de wijk weglekken te dichten: dus uitgaan van de kracht die in Moerwijk zelf zit en Buurttalent wat we zelf in huis hebben te benutten.
Lees verder>>

Over de Piëzo Methodiek
De Piëzo Methodiek heeft als doel het vergroten van de maatschappelijke participatie. Daarbij wordt er naar toegewerkt dat mensen zo optimaal mogelijk meedoen in de maatschappij. Dat kan zijn door middel van het verrichten van betaald werk, het volgen van een opleiding of vrijwilligerswerk. De methodiek bestaat uit vijf fases die gezamenlijk een totaalaanpak vormen: eerste maatschappelijke activering (fase 0), deelname aan activiteiten in een Wijkcentrum en/of buurthuis als educatieve plek (fase 1), lerend vrijwilligerswerk binnen het Wijkcentrum en/of buurthuis (fase 2), lerend en toepassend vrijwilligerswerk bij partnerorganisaties (fase 3), naar een opleiding en/of reguliere baan (fase 4). De deelnemers worden ondersteund door trajectbegeleiders.

Lees verder>>

Den Haag Zuidwest en Moerwijk in het bijzonder snakt naar aandacht

Den Haag Zuidwest en Moerwijk in het bijzonder snakt naar aandacht.
En een paar miljoen euro in de vorm van een Regio Deal

Mooi interview met Stadsdeel Wethouder Richard de Mos, Stadsdeeldirecteur René Baron en een aantal bewoners van Moerwijk.

Den Haag Zuidwest Moerwijk in het bijzonder snakt naar aandacht. En een paar miljoen euro Richard de Mos René Baron Bettelies Westerbeek
Den Haag Zuidwest Moerwijk in het bijzonder snakt naar aandacht. En een paar miljoen euro Aldus Richard de Mos en René Baron

Den Haag Zuidwest, vier wijken met zeventigduizend inwoners, heeft dringend aandacht én geld nodig. Anders dreigt een ‘sociologische ramp’, is de noodkreet. Moerwijk houdt intussen de moed erin met een moestuin bij de kerk.

Méér feestjes, dat kan helpen om Moerwijk uit de neerwaartse spiraal te trekken van armoede, schulden, criminaliteit en wat al niet meer. ‘Samen eten haalt eenzame ouderen uit hun isolement en brengt buren bij elkaar die soms een beetje bang voor elkaar zijn’, zegt Ingrid Wiashi, bewoner van de Haagse wijk aan het Zuiderpark. ‘Maar ja’, vult Mayura Thawornpradit aan, ‘ik schaam me dat we ze dan moeten vragen om iets te eten mee te nemen, terwijl ze zelf al niks hebben. Maar wél net een euro te veel om welkom te zijn bij de Voedselbank.’

In buurttuin de Marcustuin, de moestuin achter de Marcuskerk, praat een clubje vrijwilligers met wethouder Richard de Mos over Den Haag Zuidwest: Moerwijk, Vrederust, Morgenstond en Bouwlust. De namen van deze naoorlogse wijken stralen vooruitgangsgeloof en volksverheffing uit. De beroemde architect en stadsplanner Willem Dudok was er royaal met bomen en sloten. Het is nog steeds een groene stadsoase.

De problemen in Zuidwest, met zeventigduizend zielen even groot als Gouda of Almelo, zitten vooral ‘achter de voordeur’ van de portiekwoningen: armoede, schulden, radicalisering, werkloosheid, taalachterstanden, slechte gezondheid, kansarme jongeren die opgroeien in een sociaal zwakke omgeving. De mensen moeten ‘in hun kracht worden gezet’, zoals dat in hulpverlenerstaal heet. Qua intensiteit zijn de problemen hier volgens de gemeente groter dan in Rotterdam Zuid, waar al jaren een ambitieus ‘nationaal programma’ loopt voor wonen, werk en onderwijs.

Katalysator
Het Haagse college van B en W (Groep De Mos, VVD, D66 en GroenLinks) hoopt dan ook vurig op geld van het Rijk voor Zuidwest; 18 miljoen euro is er gevraagd uit het budget voor Regio Deals, bedoeld als katalysator voor economische ontwikkeling. ‘Zuidwest heeft potentie, maar veel bewoners zijn teleurgesteld’, zegt Richard de Mos tijdens een fietstochtje door Moerwijk. ‘Ze hebben al zo vaak beloftes gehoord van de gemeente of de woningcorporatie die niet zijn nagekomen.’

Zo zou Vestia verpauperde sociale huurwoningen opknappen, maar dat gebeurde niet door financiële problemen. De Mos: ‘Alle ogen zijn steeds maar gericht op het Laakkwartier en de Schilderswijk, maar dit gebied verdient ook onze zorg en aandacht.’

Buurttuin de Marcustuin
Tot nu toe gaat het met kleine stapjes. Zo was de nu omheinde moestuin  en buurttuin de Marcuskerk, achter de Marcuskerk een jaar of vier geleden nog een verwaarloosd gemeentelijk plantsoen. ‘Zeg maar gerust een gribusbende’, zegt buurtpastor Bettelies Westerbeek. Als ‘kerkpionier’ is ze aanjager van het project Geloven in Moerwijk. ‘Nu is dit een veilige ontmoetingsplaats. De vrijwilligers die in deze wijk het verschil maken, zijn zeer gedreven, maar ze branden snel op. Er wordt te veel van ze verwacht en er is amper geld. Het is dweilen met de kraan open.’

Made in Moerwijk
Ook bij de sociale onderneming Made In Moerwijk zijn de middelen schaars. De werknemers hebben een STiP-baan, een gesubsidieerde baan voor Hagenaars die al geruime tijd een bijstandsuitkering ontvangen. Denk aan klusjes in de tuin en kledingreparaties, maar ze maken ook eigen producten.

‘Lachen, zeg!’, roept wethouder De Mos bij een riem, gemaakt van een oude fietsband. Even later herhaalt hij die uitspraak bij geweven tassen van oude plastic zakjes. De makers doen een maand over 10 meter ‘stof’, zegt Donne Bax van Made In Moerwijk. ‘De productiviteit gaat op en neer, ik zie ze nog niet zo snel voor een reguliere baas werken. Maar we hebben ook een opleiding tot assistent-beveiliger, voor jongens die geen verklaring omtrent gedrag kunnen krijgen. Als je die een security-shirt aandoet, worden het andere gasten. Dan gaan ze communiceren en zijn ze niet agressief.’

Een stukje verderop wil het Roemer Visscher College ouders en buurtbewoners helpen. Hier kan je je fiets laten repareren en een viergangenmenu eten voor 11,50 euro. Volwassenen kunnen een opleiding elektrotechniek, computeren of Engels volgen. ‘Laatst schreef een vader zich in voor een cursus lassen, omdat zijn zoon dat bij ons had geleerd’, zegt Frans van Stokhem van de brede buurtschool. Maar ook hier zijn de financiën krap. ‘We breien het rond, maar het is een uitdaging.’

De school heeft de deuren altijd open, zonder poortjes of bewaking. Dat gaat goed, al gebeurt er genoeg in de wijk. ‘Daar is laatst nog een drugsdealer uit zijn huis gezet’, wijst Van Stokhem. ‘En er is een jeugdbende opgepakt. Die jongens hadden hier vast op school gezeten, maar wij hebben er gelukkig niks van gemerkt.’

Sterke schouders
‘Je hebt sterke schouders nodig om de buurt sterker te maken’, zegt wethouder De Mos even later op de fiets. ‘Succesvolle bewoners verlaten nu deze wijk, omdat er amper keus is aan aantrekkelijke koopwoningen.’ Van alle huishoudens in Moerwijk zit 41 procent onder of net boven het sociaal minimum; van alle woningen is 76 procent sociale huur. De Mos stapt af bij nieuwbouwproject Kloosterbuuren. De 118 koopwoningen liggen in vijf blokken rond een voormalig, Romeins ogend klooster. ‘Gaaf hè?’, zeg De Mos. ‘Dit is een begin. We willen in Zuidwest ook de hoogte in. Dan kan je honderd oude sociale huurwoningen slopen en tweehonderd huizen herbouwen, waarvan de helft sociaal en de andere helft koop. We hebben geen dure huizen nodig, denk aan twee ton.’

Sociologische ramp
Volgens Rene Baron, stadsdeeldirecteur van Escamp waar Moerwijk, Vrederust, Morgenstond en Bouwlust deel van uitmaken, zijn er vier V’s’ nodig: variatie, vitaliteit, verbinding en veerkracht. ‘Als we niet uitkijken, voltrekt zich onder onze ogen een sociologische ramp: het uiteenvallen van onze samenleving’, schreef hij begin dit jaar in een noodkreet op persoonlijke titel. ‘De buurtwerkers doen hun stinkende best om de boel bij elkaar te houden, maar dat is niet genoeg om van een deltaplan voor samenlevingsopbouw te spreken. Maar dat moet er wel komen, willen we een aangenaam antwoord kunnen geven op de vraag: hoe ziet onze stad er over twintig jaar uit?’

De pijnlijke ondertoon: twintig jaar geleden stelde de Haagse gemeenteraad al een ‘Herstructureringsplan voor de 21ste eeuw’ vast, met als ondertitel ‘naar een ongedeelde stad’. Maar het verschil tussen kwetsbare wijken en de rest van de stad op het gebied van opleiding, gezondheid, inkomen en veiligheid is nu groter dan twintig jaar geleden, aldus Baron.

Schimmel
En toch geeft de stadsdeeldirecteur het niet op. ‘Ik ben zo ongelofelijk trots op jullie, de pioniers’, zegt hij in de moestuin van de Marcuskerk tegen Ingrid Wiashi, Mayura Thawornpradit en buurtpastor Bettelies Westerbeek. En ook tegen Denise Rifaela, die namens de huurders bij de gemeenteraad ging inspreken om te klagen over schimmel en achterstallig onderhoud in vochtige huurwoningen. ‘Ik weet nog hoe ik de eerste keer stond te sputteren voor die microfoon’, zegt Rifaela. ‘Maar ik heb snel geleerd, want het gaat om de gezondheid van de mensen hier.’

‘Ja, jou ken ik!’, zegt wethouder De Mos, ‘dat deed je ongelofelijk goed! Je hebt hoogopgeleide wijken waar ze meteen in de pen klimmen als ze iets niet zint. En je hebt wijken die nog te weinig voor zichzelf opkomen.

Den Haag Zuid West Moerwijk regio deal MRDH Miljoenen voor Moerwijk en de rest van Den Haag Zuidwest
Kaart van Den Haag Zuidwest met rechts Moerwijk

 

 

REGIO DEALS: 1,3 MILJARD EURO GEVRAAGD, 200 MILJOEN BESCHIKBAAR
Voor Den Haag Zuidwest heeft het stadsbestuur 18 miljoen euro gevraagd uit het budget voor Regio Deals. Den Haag zal zelf ook 18 miljoen bijdragen. Regio Deals zijn bestemd voor een maatschappelijk vraagstuk met een sociale, ecologische of economische uitdaging. In totaal zijn er in september 88 voorstellen ingediend van 1,3 miljard euro. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland heeft dit jaar slechts 200 miljoen beschikbaar.

Bron: de Volkskrant

Leer meer

Naar een ongedeelde stad
Geen stad is zo gesegregeerd als Den Haag. Hierdoor kennen wijken als Escamp grote problemen. Haagse wijken verschillen sterker in huishoudinkomen, aantallen werklozen en etnische samenstelling dan andere steden. In Zuidwest stapelen zich steeds meer sociale problemen op. René Baron, stadsdeeldirecteur van Escamp, maakt zich hier zorgen over. “Als we niet ingrijpen valt onze samenleving uiteen. De eerste tekenen zijn al zichtbaar”.In het artikel ‘Naar een ongedeelde stad‘ schetst René Baron de omvang van het probleem uiteen en geeft ideeën voor ruimtelijke oplossingen voor een ongedeelde stad.

Moerwijkers willen eigen coöperatie

Wie weten nou het beste wat er in hun wijk nodig is? Precies! Daarom onderzoeken diverse Moerwijkers al dan niet betrokken bij Sociale Coöperatie Soco Soco,  Geloven in MoerwijkTeam HeeswijkBij BetjeMade in Moerwijk onder leiding van Wunderpeople en Transformers en in samenwerking met het Stadsdeel Escamp en de Gemeente Den Haag samen hoe ze in Moerwijk een eigen Sociale Onderneming op kunnen zetten.
Je kunt ze volgen via www.moerwijkcooperatie.nl

Lees ook:

‘Regio deal voor Den Haag Zuidwest’

‘Moerwijkers mogen Coöperatie op gaan richten’